توپوگرافی از دو کلمه یونانی ((توپو))به معنی مکان و ((گرافی))به معنی ترسیم اقتباس شده است.نقشه توپوگرافی مانندسایر نقشه ها عوارض زمین را نشان می دهد تفاوت این نقشه با سایرنقشه ها در این است که برجستگی در نقشه توپوگرافی عموما به وسیله منحنی های میزان نمایش داده می شود

نقشه های توپوگرافی به عنوان نقشه های مادر یا مبنا نه تنها درجغرافیابلکه درعلوم دیگرقابل استفاده است این نقشه ها به روش کاملا علمی تهیه شده است و نیز به کمک منحنیهای میزان می توان موقعیت هندسی هر نقطه را با دقت و اطمینان بیشتری تعیین کرد اینک به روش تهیه و تجسم نقشه های توپوگرافی می پردازیم

بعدازعملیات تراز یابی مجموعه ای از نقاط ارتفاعی به دست می اید که ارقام مربوط به انها راباید ثبت کرد و از بین انها ارقام صحیح محاسبه و مشخص شود این روش به عملیات انترپولاسیون یا واسطه یابی معروف است پس از اتصال اعداد هم ارزش منحنیهایی به دست می ایدکه منحنیهای میزان یا منحنیهای تراز نامیده می شود. اصول ترسیم منحنی های میزان به این صورت است که تعدادی صفحات افقی فرضی به فواصل معین، ناهمواریها را قطع کرده و فصل مشترک چنین صفحاتی با ارتفاعات ، منحنی های بسته ای ایجاد می نماید که به آنها منحنی میزان گفته می شود. به عبارت دیگر منحنیهای میزان مکان هندسی نقاطی است که ارتفاع یکسانی دارد

در نقشه های توپوگرافی ارتفاع تمام نقاط هر کدام از منحنی ها با هم یکسان است و ارتفاع منحنی اول یعنی همان ارتفاع سطح آبهای آزاد برابر صفر است منحنیهای میزان متوالی را که ارتفاع آنها یک افزایش مساوی دارد((متساوی البعد)) می نامند.و هر چه فاصله ی  منحنیهای میزان کمتر باشد شکل واقعی زمین بهتر مجسم می شود بنابراین هر وقت بخواهند دقت نقشه ای را زیاد کنند فاصله ها را تا آنجایی که امکان دارد کمتر می گیرند فاصله ی بین منحنیهای میزان به شکل زمین از لحاظ کوهستانی یا دشت بودن روش و دقت نقشه برداری  به ویژه به مقیاس نقشه بستگی دارد

برای سهولت خواندن منحنیهای میزان هر پنج تا پنج تا یک منحنی را ضخیم تر ترسیم می کنند که به آن منحنی میزان اصلی می گویند.میان منحنیهای میزان اصلی منحنیهای تراز فرعی با ضخامت کمتر رسم می شود . میزان ارتفاع را معمولا روی منحنیهای میزان اصلی می نویسند اما به منظور سهولت خواندن نقشه در تشخیص هر چه بهترجهت شیب سعی میشود که همیشه قسمت بالای اعداد به طرف ارتفاعات قرار گیرد تا تشخیص جهت شیب اسان تر شود

 واسطه یابی : واسطه یابی یا انترپوله کردن

عبارت است از تعیین موقعیت ارتفاعی یک یا چند نقطه نامعلوم با استفاده از نقاط اندازه گیری شده بدین ترتیب که با اتصال مستقیم دو نقطه ارتفاعی معلوم می توان مومقعیت کلیه نقاط واقع بر خط واصل بین دو نقطه را تعیین کرد. به طور مثال دو نقطه A،B به ترتیب با ارتفاع 2.30 و5.10 متر مشخص شده است. حال می خواهیم نقاط با ارتفاع3و 4 متر را بر روی خط AB تعیین نماییم کهAB دارای اختلاف ارتفاع 2.80 متر است.

فرض کنیم که تغییرات بین این دو نقطه یکنواخت باشد اگر خط AB را از طریق تقسیم بندی شعاعی به 28 قسمت مساوی تقسیم نماییم 28/1 این مقدار برابر با 1/0 متر خواهد شد. بنابراین:

70.=2.30-3

بدین ترتیب انتهای هفت قسمت اول دارای ارتفاع 3 متر است.

انتهای ده تقسیم بندی بعدی نیز نقطه ای با ارتفاع 4 متر را تعیین می نماید. وقتی که چنین نقاط ارتفاعی با اعداد صحیح مثل2و4و10و2.5و5.10 برای کلیه خطوط به دست آید با اتصال نقاط هم ارتفاع می توان منحنی ها را ترسیم نمود. واسطه یابی از طریق تقسیم بندی عمل تقریباً مشکلی است و در مواقعی که نقاط ارتفاعی زیاد باشد، انجام چنین کاری بسیار پر زحمت خواهد بود. از این رو مواقعی که نقشه مملو از نقاط ارتفاعی است از روشی آسانتر و عملی تر که در واقع ، روش ساده شده تقسیم بندی شعاعی است، است استفاده می شود. روش ساده شده تقسیم بندی شعاعی بدین ترتیب است که ابتدا بر روی نواری از کاغذ میلی متری که دارای خطوط موازی است متناسب با متساوی البعدها اعدادی را شماره گذاری می نمائیم. معمولاً هر ده میلی متر با یک عدد نشان داده می شود و تقسیم بندی نوار میلی متری از 0 تا 10 است که می توان آن را برای کلیه اعداد 0 تا 10 و 10 تا 20 و 20 تا 30 به کار برد. در حقیقت تقسیم بندی 0 تا 10 جایگزین رقم یکان ارتفاع نقاط خواهد شد. بعد از شماره گذاری که تعداد آن بستگی به فواصل ارتفاعی دارد به راحتی می توان واسطه یابی عملی را انجام داد.

. برای نتیجه بهتر و عمل واسطه یابی معمولاً نقطه ای که تغییرات ارتفاع در جهات مختلف آن متفاوت است، انتخاب می گردد و فواصل و جهات منشعب از نقطه واسطه یابی می شود.
نحوه ی ترسیم منحنی میزان

هدف از ترسیم منحنی های میزان ساختن نقشه توپوگرافی است وقتی که عمل واسطه یابی به پایان رسید و موقعیت ارتفاعی نقاط مورد نظر تعیین گردید، نقاط هم ارتفاع مجاور را با توجه به پراکندگی نقاط و شکل تخمینی منطقه به وسیله خط مستقیم به هم وصل می نماییم.

باید توجه داشت که اتصلا خطوط هم ارتفاع باعث تشکیل یک منحنی بسته گردد و یا منحنی منفردی ایجاد کند که دنباله آن به اطراف نقشه ختم گردد؛ بدین معنی که منحنی میزان و یا خطوط هم ارتفاع هیچ وقت منحنیهای منشعب و یا به اصطلاح چند شاخه نخواهد بود و توجه به این موضوع در اتصال نقاط ارتفاعی و به وجود آوردن منحنی میزان حائز اهمیت است.

اتصال نقاط در بسیاری مواقع ممکن است ایجاد شبهه نماید و گاه دیده شده که به علت کمی نقاط ارتفاعی برداشت شده به ویژه در نوک تپه ها و ... میزان با مشکلاتی روبه رو می شود. از این نظر در اتصال نقاط باید به ارتفاع سایر نقاط نیز توجه نمود تا به کمک آن شکل واقعی زمین را ترسیم کرد.